 |
|
 โรคและความผิดปกติของกุ้งขาว
ที่จะต้องประเมินและจัดการระดับออกซิเจนให้ใกล้เคียงกับความเป็นจริงที่กุ้งต้องการใช้ให้มากที่สุด หรือเผื่อให้เกินจากระดับ ที่ปลอดภัยพอสมควร สำหรับเกษตรกรส่วนมาก ที่ไม่มีเครื่องมือวัดระดับออกซิเจนนั้น การประเมินโดยใช้ความสังเกตุที่สั่งสม มาหลายรอบการเลี้ยง ก็สามารถใช้ได้ผลดีพอสมควร ระดับการใช้ออกซิเจนในบ่อกุ้งนั้น มีอัตราการใช้ที่ไม่แน่นอน มากบ้างน้อยบ้าง ตามสภาพของจำนวนกุ้ง จำนวนแพลงตอนพืช จำนวนของเสียในบ่อกุ้ง และระดับการผลิตออกซิเจนสู่บ่อกุ้ง ก็มากบ้างน้อยบ้างเช่นกัน ตามสภาพของอุปกรณ์เพิ่มออกซิเจนของบ่อ จำนวนแพลงตอนพืช และ สภาพแสงแดดในแต่ละวัน หากระดับการผลิตออกซิเจนสู่บ่อกุ้ง มีมากกว่าระดับการใช้ออกซิเจน กุ้งในบ่อก็สามารถดำรงชีวิตอย่างปกติสุข ไม่มีปัญหาใดๆ ตราบเท่าที่ระดับการผลิต มีมากกว่าระดับการใช้ มากพอสมควร แต่เมื่อไหร่ก็ตาม ที่ระดับการใช้ออกซิเจน ใกล้เคียงกับระดับการผลิต เมื่อนั้น ปัญหาใหญ่ที่คาดไม่ถึง ก็อาจจะเกิดขึ้นได้ เมื่อบางภาวะได้เกิดขึ้นพร้อมกัน จากเหตุการณ์จริงของเกษตรกรรายหนึ่ง ได้เกิดเหตุกับบ่อกุ้งที่มีกุ้งในบ่อระดับ3ตันต่อไร่ ซึ่งก่อนเกิดเหตุไม่คาดฝัน กุ้งในบ่อได้เกิดตกใจกับเหตุไฟฟ้าดับ ใบพัดตีน้ำหยุดตีพร้อมๆกัน กุ้งทั้งบ่อพร้อมใจกันกระโดด ขึ้นเหนือน้ำเป็นเวลานาน และลอยที่ผิวน้ำทั่วทั้งบ่อ จากนั้นไม่นานนัก ก็กลับเป็นปกติดี จากนั้น เวลาประมาณ4นาฬิกา กุ้งทั้งบ่อก็ลอยทั่วผิวน้ำอีกครั้ง และมีกุ้งจำนวนมาก ที่มีกล้ามเนื้อตายมีลักษณะขุ่นขาว คนงานได้ดำลงไปดูที่พื้นบ่อ พบว่า กุ้งตายจำนวนมาก จึงตัดสินใจจับกุ้งบ่อดังกล่าว เบื้องต้นได้ตั้งสมมุติฐาณว่า กุ้งตายจากการที่กุ้งกระโดด ทำให้เกิดตะคริว ในกุ้งจำนวนมาก และทำให้กุ้งที่ลอยที่ผิวน้ำ มีลักษณะกล้ามเนื้อตายที่เกิดจากตะคริว แต่เมื่อตรวจดูกุ้งบนแผงคัด ได้พบกุ้งที่ เปลือกนิ่มจำนวนมาก และพบลักษณะ ของกล้ามเนื้อตาย ที่ไม่เกี่ยวเนื่องจากการเป็นตะคริวเนื่องจากการกระโดดพ้นผิวน้ำ จึงตั้งสมมุติฐาณใหม่ว่า กุ้งตายจำนวนมาก จากการที่ กุ้งเกิดภาวะขาดออกซิเจนอย่างรุนแรง จากการที่กุ้งพร้อมใจกันลอกคราบพร้อมกัน จำนวนมาก และสรุปจำนวนกุ้งที่ตายที่พื้นบ่อคิดเป็น25%ของกุ้งทั้งหมดในบ่อนั้น จากเหตุการณ์ดังกล่าว เป็นสิ่งเตือนใจว่า สำหรับบ่อกุ้งที่มีประวัติการเลี้ยง ที่มีการลอกคราบของกุ้งพร้อมกันจำนวนมากนั้น ควรที่จะเช็คระดับออกซิเจน ว่าเพียงพอ แบบเหลือเฟือหรือไม่ เพื่อรับมือกับภาวะเสี่ยงต่อการขาดออกซิเจนอย่างรุนแรงจากการลอกคราบพร้อมกัน อย่างไรก็ตาม อีกหนึ่งเหตุผลที่ได้นำเสนอบทความนี้ ก็เพื่อร่วมแบ่งปันความรู้ที่ได้มาจากเหตุการณ์นี้ ถึงลักษณะกล้ามเนื้อขุ่นขาวของกุ้ง ที่เกิดขึ้นเนื่องจากการขาดออกซิเจนอย่างรุนแรง จากที่ได้เคยนำเสนอบทความ กุ้งที่มีอาการกล้ามเนื้อตายและเบื้องต้น ได้สงสัยว่าจะเกิดจากเชื้อIMNV เมื่อได้นำลักษณะกุ้งที่มีอาการกล้ามเนื้อตาย จากกรณีขาดออกซิเจนในรายนี้มาเทียบเคียงกัน พบว่า มีลักษณะกล้ามเนื้อตาย ที่หากดูแบบผ่านตาอย่างรวดเร็ว ก็อาจจะเข้าใจผิดว่าเกิดจากเชื้อIMNVได้ บทความนี้จึงน่าจะเป็นประโยชน์ต่อเพื่อนๆผู้เลี้ยงกุ้งที่สนใจในอาการกล้ามเนื้อตายในกุ้งขาวพอสมควร ทั้งนี้เพื่อเป็นฐาณข้อมูลความรู้ ที่จะนำไปใช้เทียบเคียงได้ เมื่อสงสัยว่ากุ้งในบ่อเกิดภาวะกล้ามเนื้อตายจากการขาดออกซิเจน  จากรูปที่ 1 กุ้งตัวนี้ มีลักษณะกล้ามเนื้อตายเฉพาะส่วนปลายหาง ซึ่งไม่เหมือนกับกรณีกล้ามเนื้อตายจากการเกิดตะคริว แต่จะคล้ายคลึงกับลักษณะกล้ามเนื้อตายจากเชื้อIMNV เราสามารถแยกจากกาติดเชื้อ IMNV ได้โดย ดูจากอาการว่า กุ้งมีอาการเข้าข่ายติดเชื้อไวรัสร่วมด้วยหรือไม่ เช่น มีการลุกลามของอาการไปยังบ่อข้างเคียงหรือไม่ เป็นต้น  รูปข้างบน มีกล้ามเนื้อตายเฉพาะบริเวณลำตัว ใกล้ๆกับขาว่ายน้ำ ซึ่งไม่เหมือนกล้ามเนื้อตายจากการเกิดตะคริวเช่นกัน  ตัวนี้ มีกล้ามเนื้อตายส่วนใหญ่ที่ปลายหาง และลำตัวใกล้ขาว่ายน้ำ ส่วนบริเวณกลางหลังมีกล้ามเนื้อตายเล็กน้อย ไม่เหมือนกุ้งที่เป็นตะคริว |
 :: เจ้าของและWebmaster::นพ.ธีรพัฒน์ หงสกุล ::
hongthee@hotmail.com โทร01-478-8850
|
User Online